ڕاپۆرتی پەرەپێدانی مرۆیی وڵاتانی عەرەبی 2016: لاوان و لایەنەکانی پەرەپێدانی مرۆیی لە واقیعێکی گۆڕاودا

29 Nov 2016
image

پوختە

AHDR 2016 ئەو ئاستەنگی و هەلانەی لاوانی هەرێمە عەرەبیەکان دووچاری دەبنەوە دەپشکنێت، بە تایبەتی لە 2011ەوە، هەروەها دەیەوێت کورتەیەك دابین بکات لەسەر لاوانی هەرێمەکە و ئاخاوتنێکی بەرفراوان دابین بکات لە نێوان لاوان و پشکدارانی سەرەکیی لە پەرەپێدانی داهاتووی هەرێمەکەدا، بە جەختکردنەوە لەسەر ڕۆڵی لاوان وەکو هاوبەشێکی گرنگ لەم ساتەدا.

خاڵی دەستپێکی ڕاپۆرتەکە بریتیە لەو ڕاستیە جوگرافیەی کە لاوانی ئێستا زۆرترین ڕێژە لەم هەرێمەدا پێك دێنن بە بەراورد بە 50 ساڵی ڕابردوو، کە بریتین لە سەدا 30 ی دانیشتوان، 370 ملیۆن لاو. ڕاپۆرتەکە دەڵێت وڵاتە عەرەبیەکان دەتوانن هەنگاوێکی گەورە بەرەو پێش بنێن لە پەرەپێدان و بەهێزکردنی سەقامگیریدا، بە شێوەیەکی بەردەوام ئەم دەستکەوتانە زامن بکەن، ئەگەر ئەو ڕێسایانە کار پێبکەن کە ڕێ بە لاوان دەدات دەستیان هەبێت لە پێکهێنانی کۆمەڵگاکانیان و لاوان لە ڕووی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابورییەوە بکاتە ناوجەرگەی کارەکانەوە.

AHDR 2016 داوا لە وڵاتە عەرەبیەکان دەکات وەبەرهێنان لە لاوەکانیاندا بکەن و بەهێزیان بکەن بۆ ئەوەی بەشداربن لە پرۆسەی پەرەپێداندا وەکو ئەولەویەتێکی خێرا لە مەرجی پێشوەختەدا بۆ بەدەستهێنانی پەرەپێدانێکی بەردەوام، ئەم داوایە لە کاتی خۆیدایە چونکە وڵاتە عەرەبیەکان دەستیان کردوە بە داڕشتنی پلانەکانیاندا بۆ ئەوەی ئامانجەکانی ئەجێندای 2030 لە پەرەپێدانە بەردەوامەکان بەدی بێنن. ڕاپۆرتەکە داوا دەکات پەرەپێدانەکان لەسەر لاوان بێت بە جەختکردنەوە لەسەر بنیادنانی توانستی لاوەکان و فراوانکردنی هەلە بەردەستەکان، بە ڕەچاوکردنی بەدەستهێنانی ئاشتی و ئاسایش لەسەر ئاستی نیشتیمانی و هەرێمایەتی، وەکو مەرجی پێشوەختە بۆ داهاتوویەکی گونجاو بۆ لاوان.

بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان

تۆ لێره‌یت بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان عێراق 
بڕۆ بۆ بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ جیهان

ئ

ئازەربایجان ئوزبێکستان ئوگاندا ئۆکرانیا ئیماراتى عه‌ره‌بى یه‌كگرتوو ئیندونێیسیا ئێران ئێریتریا ئێسیوپیا ئێل سالڤەدۆر ئێکوادۆر ئەرجەنتین ئەردەن ئەرمینیا ئەفغانستان ئەلبانیا ئەنگۆلا

ب

باشوورى ئەفريقيا باشوورى سودان به‌رنامه‌ى هاوكارى بۆ خه‌ڵكى فه‌له‌ستین بهوتان به‌ڕازیل بوروندی بۆتسوانا بۆركينا فاسۆ بۆسنيا وهه‌رسك بۆلیڤیا بیلا ڕوسیا بێلیز بەحرێن بەربێیدۆس بەنگلادێش بەنین

ت

تاجیکستان تایلەند ترينيداد وتوباگۆ ته‌نزانيا توركیا تورکمانستان تونس تيمۆرى ڕۆژئاوا تۆگۆ

ج

جامایکا جۆرجیا جیبوتی جەزائیر

ز

زامبیا زیمبابوێ

س

ساو تومى وبرينسيب سربیا سريى لانكە سوازیلەند سودان سوریا سورینام سيراليۆن سۆماڵ سێنیگال سەمۆوا

ش

شانشینى عەرەبستانى سعودی

ع

عێراق

ف

فلیپین

ق

قوبرس

ك

كوێت كۆستا ريكا كۆسۆڤۆ كۆمارى ئەفريقياى ناوەند كۆمارى دۆمينه‌كان كۆمارى كۆنگۆ كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات كۆماريى كۆريا ديموكرات كێيپ ڤێدى

ل

لاو لوبنان ليبيا لیبیریا لێسۆتۆ

م

مالدیڤس مالی مالیزیا مۆریتانیا مۆزەمبیک مۆنتەنەگرۆ میسر مینامار مەدەگەشکەر مەغریب مەلاوی مەنگۆلیا مەوریتیوس و سیچیل مەکسیک مەکەدۆنیا مەڵدۆڤا

ن

نامیبیا نوسینگه‌ى زەریای هێمن نیجێریا نیکەراگوا نێجر نێیپال

ه

هایتی هیند هیندوراس

ي

يێرەگوێى

پ

پاراگوای پاكستان پانما پاپوا نيو گوينا پیرو

چ

چاد چیلی چین

ڕ

ڕواندا ڕوسیای فێدرال

ڤ

ڤيێتنام ڤێنزوێیلا

ک

کازاخستان کامیروون کرواتیا کوبا کۆلومبیا کۆمۆرۆس کیرغیزستان کینیا کەمبۆدیا کەناری عاج

گ

گابۆن گامبیا گانا گواتەمالا گویانا گينيه بيساو گینیاى ئیستوائى گینێی

ی

یەمەن