بەرنامەی پشتیوانی بۆ ئاشتەوایی یەکخراو

پوختەی پڕۆژە

UNDP IQ- Reconciliation Meeting with Ninewah- Erbil- 20170312جێگری پارێزگاری کەرکوک، بەڕێز ڕاکان سەعید ئەلجبوری و نوێنەرانی ڕێکخراوە ناحکومیەکان و کۆمەڵگای مەدەنی لە نەینەوا تاووتوێی پشتیوانی بۆ ئاشتەوایی و داد ی ئینتیقالی دەکەن لەگەڵ تیمی ئاشتەوایی UNDP دا، لە بەرواری 13 ی ئازاری 2017 لە هەولێر. وێنە: کارزان سەعدون/ UNDP /2017 عێراق.

 

لە ساڵی 2003 ەوە، عێراق لە چەند بەرنامەیەکی گەورەی ئاشتەوایی نیشتیمانیدا بەشداری کردووە، یەکەمیان هەوڵی کۆمەڵەی دەوڵەتانی عەرەبی بوو لە ساڵی 2005 دا، دووهەم لە ساڵی 2006 دا بوو بە ناوی پلانی ئاشتەوایی و دایالۆگی نیشتیمانی و سێهەمیش ئەو پرۆسەیە بوو کە پەیوەندی هەبوو بە بەڵگەنامەکانی بەغدادەوە لە پاش 2014 دا. بەهۆی چەند هۆکارێکی جیاوازەوە، ئەم دەستپێشخەریانە هیچیان نەگەشتنە ئامانجی یەکبوونی نیشتیمانی و سەقامگیری. لەبری ئەمانە، عێراق دووچاری جەنگی چەکداری و گرژیی تایەفەگەری و پەراوێزخستنی سیاسی لە چەند چینێکی دانیشتواندا و چەوساندنەوەی کەمایەتیەکان و بێگومانیش دەرکەوتنی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شامدا (داعش) کە پێشتر شتی وا ڕووی نەداوە.

هۆکارەکانی ئەم سەختی و پاشەکشانە ئاڵۆزن. بەڵام هێشتا ڕوونە کە زۆر جار هۆکارەکانی پێشوو بۆ ئاشتەوایی تەنها ئامانجی لە چینێکی تایبەتی بووە و ئەمەش بۆتە هۆی لاوازبوونی بەشداریکردنی مەدەنی. هەروەها پەیوەندی نێوان ئاشتەوایی پشتگوێخراو  لەلایەک و داواکاری بۆ بەرپرسیارێتی و داد ی ئینتیقالی لەلایەکی تر بۆتە ۆی ئەوەی ئاشتەوایی ئەو گرنگیپێدان و ئاگالێبوونەی شایستەیەتی و پێویستێتی پێی نەدرێت.

ئەم ساتەی ژیانی نیشتیمانی عێراق هەلێکی ناوازە پێشکەش دەکات بۆ ڕۆشتن بەرەو ئاشتەوایی نیشتیمانی. یەکبوونی مەبەستدار کە لە جەنگان دژی داعشدا سەری هەڵدا بوە هۆی دابینکردنی هیوایەک بۆ باشترکردنی ئاشتەوایی نیشتیمانی کە بۆ یەکەمینجارە لەلایەن خەمی هاوڵاتیانەوە لە سەرتاپای وڵاتدا ڕابەرایەتی دەکرێت، وە لە هەمان کاتدا بە شێوەیەکی بەرپرسانە یەکسان بێت لەگەڵ مافی قوربانیانی بەرپرسیارێتی کە دانوستانی لەسەر ناکرێت.

لە دەستپێکی 2017 دا، بەرنامەی نەتەوەیەکگرتوەکان بۆ پەرەپێدان (UNDP) یەکەی ئاشتەوایی دامەزراند. لەڕێی ئەم یەکەیەوە، UNDP دەیەوێت شێوازێکی سیستەماتیکی گۆڕاو بۆ داد ی ئینتیقالی و ئاشتەوایی پەرەپێبدات کە دەنگدانەوەی خەمەکانی هاوڵاتیانی عێراقی لەخۆ بگرێت بە هاوبەشی لەگەڵ لیژنەی جێبەجێکردن و بەدواداچوونی ئاشتەوایی نیشتیمانی (IFNRC) و هاوبەشەکانیدا. ئەم پڕۆژەیە لەلایەن بەرنامەی پشتیوانی بۆ ئاشتەوایی یەکخراودا دروستکراوە کە بەرنامەیەکی نوێیە و لە نزیکەوە و بەشێوەیەکی تەواوکاریی کار دەکات لەگەڵ پرۆسەی یەکلاییکردنەوەی مێژوویی سەر بە UNAMI لەگەڵ سەرکردە سیاسیەکانی عێراقدا.

ئەم پڕۆژەیە نە پرۆسەیەکی ئاشتەواییە لە "ئاستی کۆمەڵگا" دا و نە " لە ئاستی نیشتیمانی"دایە، بەڵام شێوازێکە بۆ پەرەپێدان و پشتیوانیکردن و پاڵپشتیکردنی بەشداریپێکردنی مەدەنی لە پرۆسەکانی ئاشتەوایی و داد ی ئینتیقالیدا لەسەر هەموو ئاستەکانی کۆمەڵگا، لە کۆمەڵگاکانەوە هەتا بەرزترین ئاستی دەسەڵات.

ئەم شێوازە ئەم خاسیەتانەی هەیە:

• بە شێوەیەکی ناوخۆیی دانراوە، نە سەپێنراوە

• قوربانیان لە نێوەندی کارەکاندایە، وەك لەوەی تەرکیزی لەسەر لایەنی زۆرینە بێت.

• گشتگیرە، تایەفەگەری تێدا نیە

• لەلایەن هاوڵاتیانەوە ڕابەرایەتی دەکرێت، نەك تەنها لە سەرەوە بۆ خوارەوە.

بۆ بەدەستهێنانی ئەمە، UNDP کاردەکات بۆ پشتیوانیکردنی پەرەپێدانی میکانیزمێکی سێ فاقی، کە هەریەکەو کار لەسەر دەستپێشخەریە هەبووەکان دەکات و فراوانیان دەکات و لەلایەن پشکدارانی عێراقیەوە ڕابەرایەتی دەکرێت. ئەمانەش بریتین لە:

١. تۆڕێکی نیشتیمانی لە سەکۆی مەدەنی تەرخانکراو بۆ ئاشتەوایی لەسەر هەموو ئاستەکانی کۆمەڵگادا.

٢. هەڵمەتەکانی هۆشداریی گشتیی کە تەرکیزی لەسەر ئاشتەوایی و داد ی ئینتیقالی هەبێت

٣. کاری ئامادەکاری بەرەو دامەزراندنی ئەرشیفی هاوڵاتیان و لەپاشاندا بەرنامەیەکی چڕی داد ی ئینتیقالی بۆ عێراق.

زانیاری کۆمەککردن

ئەم پڕۆژەیە بڕی 4.2 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی  بوجەی هەیە کە لەلایەن بەخشەرە بەخشندەکانەوە پێشکەشکراون و لەم خشتەیەی خوارەوەدا نیشاندراون.

لایەنی بەخشەر

بڕ

فەرمانگەی فیدڕاڵی دەرەوەی ئەڵمانیا (FFO)

$2,500,000

فەرمانگەی کۆمۆنوێڵسی دەرەوەی شانشینی یەکگرتوو (FCO)

$1,700,000

.



بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان

تۆ لێره‌یت بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان عێراق 
بڕۆ بۆ بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ جیهان

ئ

ئازەربایجان ئوزبێکستان ئوگاندا ئۆکرانیا ئیماراتى عه‌ره‌بى یه‌كگرتوو ئیندونێیسیا ئێران ئێریتریا ئێسیوپیا ئێل سالڤەدۆر ئێکوادۆر ئەرجەنتین ئەردەن ئەرمینیا ئەفغانستان ئەلبانیا ئەنگۆلا

ب

باشوورى ئەفريقيا باشوورى سودان به‌رنامه‌ى هاوكارى بۆ خه‌ڵكى فه‌له‌ستین بهوتان به‌ڕازیل بوروندی بۆتسوانا بۆركينا فاسۆ بۆسنيا وهه‌رسك بۆلیڤیا بیلا ڕوسیا بێلیز بەحرێن بەربێیدۆس بەنگلادێش بەنین

ت

تاجیکستان تایلەند ترينيداد وتوباگۆ ته‌نزانيا توركیا تورکمانستان تونس تيمۆرى ڕۆژئاوا تۆگۆ

ج

جامایکا جۆرجیا جیبوتی جەزائیر

ز

زامبیا زیمبابوێ

س

ساو تومى وبرينسيب سربیا سريى لانكە سوازیلەند سودان سوریا سورینام سيراليۆن سۆماڵ سێنیگال سەمۆوا

ش

شانشینى عەرەبستانى سعودی

ع

عێراق

ف

فلیپین

ق

قوبرس

ك

كوێت كۆستا ريكا كۆسۆڤۆ كۆمارى ئەفريقياى ناوەند كۆمارى دۆمينه‌كان كۆمارى كۆنگۆ كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات كۆماريى كۆريا ديموكرات كێيپ ڤێدى

ل

لاو لوبنان ليبيا لیبیریا لێسۆتۆ

م

مالدیڤس مالی مالیزیا مۆریتانیا مۆزەمبیک مۆنتەنەگرۆ میسر مینامار مەدەگەشکەر مەغریب مەلاوی مەنگۆلیا مەوریتیوس و سیچیل مەکسیک مەکەدۆنیا مەڵدۆڤا

ن

نامیبیا نوسینگه‌ى زەریای هێمن نیجێریا نیکەراگوا نێجر نێیپال

ه

هایتی هیند هیندوراس

ي

يێرەگوێى

پ

پاراگوای پاكستان پانما پاپوا نيو گوينا پیرو

چ

چاد چیلی چین

ڕ

ڕواندا ڕوسیای فێدرال

ڤ

ڤيێتنام ڤێنزوێیلا

ک

کازاخستان کامیروون کرواتیا کوبا کۆلومبیا کۆمۆرۆس کیرغیزستان کینیا کەمبۆدیا کەناری عاج

گ

گابۆن گامبیا گانا گواتەمالا گویانا گينيه بيساو گینیاى ئیستوائى گینێی

ی

یەمەن