"ئێمە بەشێکین لە هەمان مرۆڤایەتی"- برەودان بە ئاشتی لەڕێی هونەرەوە بۆ گێڕاندنەوەی هیوا بۆ عێراق

UNDP-IQ-Peace Through Art Story Exhibition in Erbil 10 20170727

 

دهۆك/ هه‌ولێر 20 ئه‌یلول 2017- بەلای ئەو لاوانەی قەیرانەکانی عێراق کاریتێکردوون، دەکرێت فڵچە و تەختەی بۆیە و بڕێکی باش لە هەستی داهێنەرانە ئامڕاز گەلێکی باش بن بۆ بنیادنانی ڕوانگەیەك بۆ ئاشتی و پێکەوە ژیان.

خاڵە بەرچاوەکان

  • وۆرکشۆپەکە بەرەنگاری سنور و نمونە باوە ئاینیی و نەتەوەییەکان بوەوە
  • ماوی قوسەی، تەمەن 20 ساڵ لە موسڵەوە: “بۆم دەرکەوت ئێمە هێندەش جیاواز نین!"
  • لەڕێی پشتیوانیەکانمانەوە، زیاتر لە 11 هەزار ئاوارەی ناوخۆ و پەنابەری سوری و ئەندامانی کۆمەڵگەی كه‌وا میوانداریان ده‌كات سودمەند بوون لە ئاخاوتنە کۆمەڵگاییەکان و پەروەردەی ئاشتی و چالاکیەکانی پێکەوەژیانی کۆمەڵایەتی لە سه‌رانسه‌رى عێراقدا لە 2017 دا

ئێستا کە زۆربەی ئەو ناوچانەی كه‌ دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) دەستی بەسەردا گرتبوون لێیان سەندرایەوە، جه‌خت دەکرێتە سەر پێکەوەژیانی کۆمەڵایەتی و برەودان بە دانوستانی کۆمەڵگاکان و دەستپێشخەریەکانی بەشداریپێکردنی ئاشتیی و ئاشتبونەوە کارێکی زۆر گرنگ دەبێت بۆ داهاتووی عێراق. بۆ بنیادنانەوەی ژیان لە عێراقی پاش داعشدا، پێویستە کۆمەڵگاکان بە کارامەیی و ئامڕازەکانیانەوە پێکەوە بکەونە کار. بۆ دروستکردنی ڕوانگەیەك بۆ ئاشتی، سەرەتا پێویستە لە ئەندێشە و خەیاڵماندا دروستی بکەین، لێرەدا هونەر دەکرێت یارمەتیدەرمان بێت.

لە دهۆک سەدان لاوی ئاوارەی عێراقی و پەنابەری سوری و ئەندامانی ئه‌و کۆمەڵگایه‌ى كه‌وا میوانداریان ده‌كات بەشداریانکرد لە وۆرکشۆپەکانی (ئاشتی لەڕێی هونەرەوە)، کەپیشتوانى كرابوو لەلایەن بەرنامەی هەستانەوە و بەدەنگەوەچوونی قەیران لە عێراق كه‌سه‌ر به‌به‌رنامه‌ى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانه‌ بۆ په‌رپێدان. ئەم وۆرکشۆپە بووه‌ هوۆكارێك بۆ ئه‌وه‌ى لاوانی نەتەوە و ئاینە جیاوازەکان یه‌كترى بناسن وباسی کێشەکانی ئاشتی و پێکەوەژیانی کۆمەڵایەتی بکەن لەڕێی زمانی جیهانى هونەرەوە.

پارێزگای دهۆک کە دەکەوێتە باکوری ڕۆژئاوای عێراقەوە، لەسەر سنوری تورکیا و سوریایە و پەناگەیەکی باش بووە بۆ ئەو پەنابەرە سوریانەی كه‌وا ڕایانكردووه‌ لەساڵی 2012 ەوە بەهۆی ململانێکانی سوریاوە. لە ساڵی 2014 دا، کاتێك داعش بڵاوبووه‌ له‌ناو پارێزگاى نەینەواوە، سەدان هەزار خێزانی عێراقی لە موسڵ و شارەکانی نەینەوا و یەزیدیەکانی شەنگال هەموو هەڵاتن بەرەو دهۆک.

لەدەرەنجامدا، لەماوەی چوار ساڵی ڕابردوودا، دانیشتوانی ناوشاری دهۆک بە ڕێژەی سەدا 31 زیادی کردووە. ئەمەش نەك تەنها فشارێكی گەورەی خستۆتە سەر دابینکردنی خزمەتگوزاریە بنەڕەتیەکانی هەلی گوزەران، بەڵکو بوشەتە هۆی پێویستبوون بە بەهێزکردنی متمانە و لێبوردەیی لەنێو ئاوارە وده‌ربه‌ده‌ر‌كراوان وئەندامانی ئه‌و کۆمەڵگایه‌ى كه‌وا میوانداریان ده‌كات.

بە یارمەتی ڕێکخراوە ناحکومیە نێودەوڵەتی و نیشتیمانیەکان وکۆمەکیكردنێكى باش له‌لایه‌ن حکومەتی ئەڵمانیا، وۆرکشۆپەکانی ئاشتی لەڕێی هونەرەوە بووە هۆكارێك بۆ هاندانى تواناكانى لاوانی عێراقی لە بەکارهێنانی هونەردا بۆ زیادکردنی متمانەبەخۆ بوون و پەرەپێدانی هاوسۆزی وهه‌روه‌ها ببێته‌ هانده‌رێك بۆ ساڕێژکردنەوەی برینه‌ دەروونیه‌كان.

بەڕێز سیروان شاکر، هونەرمەندی عێراقی و ڕاهێنەر لە وۆرکشۆپەکاندا، وتی :" ئەم وۆرکشۆپانە کاریگەریەکی ئیجابیان هەبووە لەسەر ژیانی ئەو هونەرمەندە لاوانەی لەم گەشتەماندا بەشداربوون لەگەڵمان. هونەر تۆوی ئاشتی لە گیان و هزریاندا چاندووە."

ئاشتی واتای چی دەگەیەنێت لای تۆ؟ پەیوەندنی نێوان ئاشتی و هونەر چیە؟ چۆن دەتوانین پەیامی ئاشتی لەڕێی هونەرەوە دەرببڕین و بڵاو بکەینەوە؟ ئەمانە هەندێك لەو پرسیارانە بوون کەلە وۆرکشۆپەکاندا دەپرسران و ئەو وەڵامانەی لەلایەن هونەرمەندە لاوەکانەوە دەدرانەوە بەڕاستی هاندەر و ئیلهام بەخش بوون.

تەها ڕزگار 21 ساڵ لە دهۆکەوە، وتی :" پێش بەشداریکردنم لەم پڕۆژەیەدا، ئاگاداری ئەوە نەبووم کە ئاشتی لەڕێی هونەرەوە ده‌توانرێت ده‌رببڕدرێت، ئاشتی بەلای منەوە پڕاو پڕە لە هیوا. ئەمە یەکەم جارم بوو مامەڵە لەگەڵ ئاوارە و ده‌ربه‌ده‌ركراواندا بکەم، زۆر فێربووم دەربارەی کەلتور و ئەو ئازارانەی چەشتویانە. هیوادارم هەست بە بەخێرهاتنی دهۆک بکەن بۆیان."

وۆرکشۆپەکە بەرەنگاری سنور و نمونە باوە ئاینیی و نەتەوەییەکان بوەوە. وەکو ماوی قوسەی، تەمەن 20 ساڵ لە موسڵەوە وتی:" من موسوڵمانم و وام دەزانی ناتوانم ببمە هاوڕێی یەزیدیەکان. وام دەزانی ئێمە زۆر جیاوازین! من باشترین هاوڕێم دۆزیەوە بەهۆی ئەم وۆرکشۆپی هونەرەوە، ئەزانن چی؟ هاوڕێکەم کچە یەزیدیە! بۆم دەرکەوت ئێمە هێندەش جیاواز نین!"

ئەو ناخۆشیانەی ئاوارە وده‌ربه‌ده‌ركراوان چەشتویانە هێندە سەختە باس ناکرێت. بەشداربووانی وۆرکشۆپی هونەر لەهەمان کاتدا سودمەندبوون لەوه‌ى كه‌وا ئه‌مه بووه‌ هانده‌رێك بۆ ساڕێژکردنەوەی برینه‌ دەروونیه‌كان، وەکو حەنیفە عەباس خڵەفە، تەمەن 28 ساڵ، كچە یەزیدیەك لە چیای شەنگالەوە.

حەنیفە و خێزانەکەی ناچاربوون ڕابكه‌ن لە ماڵوحاڵیانەوە کاتێك داعش نزیك بویەوە لە چیای شەنگال، چونکە دەترسان بەهۆی ئەوەی ئەمان لە کەمینەی یەزیدین بکرێنە ئامانج. ئەم کچە پەنای بردە بەر دهۆک. دایکی و براکەی هەڵاتن بەرەو ئەڵمانیا، بەڵام داعش باوکی کوشت و سێ خوشکی تریشی ڕفاند.

ئەم خانمە وتی :" هەموو ڕۆژێك دەگریام. نەمدەتوانی بوەستم لە بیرکردنەوە لە باوکم و خوشکەکانم. زۆر توڕەبووم لەسەر ئەوەی بەسەر خێزانەکەمدا هاتووە. کاتێك بەشداریم کرد لەم وۆرکشۆپەدا، تەنها دەمتوانی وێنەی توندوتیژی و ئازار چەشتن بکێشم. نەمدەتوانی قسە بکەم. بەڵام وردە وردە، هونەر ئازارەکانمی ساڕێژکردەوە. ناتوانم ئەوەی بەسەر خێزانەکەمدا هاتووە لە یاد بکەم، بەڵام بۆم دەرکەوت هیوایەك هەیە بۆ داهاتوویەكی باشتر. دەتوانم ژیانی خۆم پاش داعش بنیاد بنێمەوە."

بەلای ئیمان زەدا محەمەد، تەمەن 20 ساڵ، کە پەنابەرێکی سوریە لە دهۆکدا دەژی، وۆرکشۆپی ئاشتی لەڕێی هونەرەوە بوە هۆی دروستکردنی هەلێک بۆ دۆزینەوەی خێزانێکی نوێ.

"لەڕێی ئەم پڕۆژەیەوە، هاوڕێی نوێم دۆزیەوە، کە مەسیحی و یەزیدی و موسوڵمانن، ئێمە وا هەست دەکەین کە بەشێکین لە مرۆڤایەتی. من باوەڕم بە ئاشتیە و دەمەوێت لەڕێی هونەرەوە ده‌ریببڕم. هونەر هانمان دەدات ووزەی سلبی بگۆڕین بە هەستی ئیجابی."

ئیمان زەدا موحەمەد لە پێشانگای هونەری لە هەولێر. وێنەکەی ناوی دایکی ئاشتی یە. بەلای ئەوەوە، ئەو درەختەی لە وێنەکەدایە دایکێكە، وە ڕەگەکەش ئەو ئاشتیەیە کە زەوی پێمان دەبەخشێت.

بەرنامەی هەستانەوە و بەدەنگەوەچوونی قەیران لە عێراق كه‌سه‌ر به ‌به‌رنامه‌ى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانه‌ بۆ په‌رپێدان بەردەوام دەبێت لە بەکارهێنانی هونەر و چالاکیی کاتبەسەربردنی تر بۆ برەودان بە لێبوورده‌یى و پێکەوەژیان لە عێراقدا. لەڕێی پشتیوانیەکانمانەوە، زیاتر لە 11 هەزار ئاوارەی ناوخۆ و پەنابەری سوری و ئەندامانی کۆمەڵگەی كه‌وا میوانداریان ده‌كات سودمەند بوون لە ئاخاوتنە کۆمەڵگاییەکان و پەروەردەی ئاشتی و چالاکیەکانی پێکەوەژیانی کۆمەڵایەتی لە سه‌رانسه‌رى عێراقدا لە 2017 دا.

 

IraqResilience#

نوسین و وێنە: پاولا پێچۆنێ/ به‌رنامه‌ى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان بۆ په‌رپێدان له‌ عێراق

UNDP-IQ-Peace Through Art Story Exhibition in Erbil 01 20170727ئیمان زەدا موحەمەد لە پێشانگای هونەری لە هەولێر. وێنەکەی ناوی دایکی ئاشتی یە. بەلای ئەوەوە، ئەو درەختەی لە وێنەکەدایە دایکێكە، وە ڕەگەکەش ئەو ئاشتیەیە کە زەوی پێمان دەبەخشێت
UNDP-IQ-Peace Through Art Story Exhibition in Erbil 05 20170727هەندێك لەو کارە هونەریانەی لەکاتی وۆرکشۆپەکەدا کێشراون لە چەند پێشانگایەکدا خراونه‌ته‌ڕوو لە دهۆکدا و لە پێشانگایەکیش لە هەولێر لە تەمموزی 2017 دا، بە بەشداربوونی پارێزگاری هەولێر و نوێنەرانی کونسوڵخانەی ئەڵمانیا و هاوبەشانی ڕێکخراوە ناحکومیەکان و هونەرمەندانی لاو وهاوڵاتیان.
UNDP-IQ-Peace Through Art Story Exhibition in Erbil 02 20170727

بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان

تۆ لێره‌یت بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان عێراق 
بڕۆ بۆ بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ جیهان

ئ

ئازەربایجان ئوزبێکستان ئوگاندا ئۆکرانیا ئیماراتى عه‌ره‌بى یه‌كگرتوو ئیندونێیسیا ئێران ئێریتریا ئێسیوپیا ئێل سالڤەدۆر ئێکوادۆر ئەرجەنتین ئەردەن ئەرمینیا ئەفغانستان ئەلبانیا ئەنگۆلا

ب

باشوورى ئەفريقيا باشوورى سودان به‌رنامه‌ى هاوكارى بۆ خه‌ڵكى فه‌له‌ستین بهوتان به‌ڕازیل بوروندی بۆتسوانا بۆركينا فاسۆ بۆسنيا وهه‌رسك بۆلیڤیا بیلا ڕوسیا بێلیز بەحرێن بەربێیدۆس بەنگلادێش بەنین

ت

تاجیکستان تایلەند ترينيداد وتوباگۆ ته‌نزانيا توركیا تورکمانستان تونس تيمۆرى ڕۆژئاوا تۆگۆ

ج

جامایکا جۆرجیا جیبوتی جەزائیر

ز

زامبیا زیمبابوێ

س

ساو تومى وبرينسيب سربیا سريى لانكە سوازیلەند سودان سوریا سورینام سيراليۆن سۆماڵ سێنیگال سەمۆوا

ش

شانشینى عەرەبستانى سعودی

ع

عێراق

ف

فلیپین

ق

قوبرس

ك

كوێت كۆستا ريكا كۆسۆڤۆ كۆمارى ئەفريقياى ناوەند كۆمارى دۆمينه‌كان كۆمارى كۆنگۆ كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات كۆماريى كۆريا ديموكرات كێيپ ڤێدى

ل

لاو لوبنان ليبيا لیبیریا لێسۆتۆ

م

مالدیڤس مالی مالیزیا مۆریتانیا مۆزەمبیک مۆنتەنەگرۆ میسر مینامار مەدەگەشکەر مەغریب مەلاوی مەنگۆلیا مەوریتیوس و سیچیل مەکسیک مەکەدۆنیا مەڵدۆڤا

ن

نامیبیا نوسینگه‌ى زەریای هێمن نیجێریا نیکەراگوا نێجر نێیپال

ه

هایتی هیند هیندوراس

ي

يێرەگوێى

پ

پاراگوای پاكستان پانما پاپوا نيو گوينا پیرو

چ

چاد چیلی چین

ڕ

ڕواندا ڕوسیای فێدرال

ڤ

ڤيێتنام ڤێنزوێیلا

ک

کازاخستان کامیروون کرواتیا کوبا کۆلومبیا کۆمۆرۆس کیرغیزستان کینیا کەمبۆدیا کەناری عاج

گ

گابۆن گامبیا گانا گواتەمالا گویانا گينيه بيساو گینیاى ئیستوائى گینێی

ی

یەمەن