SDG 14
« »

زەریاکانی جیهان، بە پلەی گەرما و پێکهاتەی کیمیایی و تەوژم و ژیانیانەوە، بزوێنەری سیستەمی جیهانن کە بۆتە هۆی ئەوەی ژیان لەسەر زەوی بوونی هەبێت بۆ مرۆڤایەتی. چۆنیەتی بەڕێوەبردنمان بۆ ئەم سەرچاوە بەنرخە گرنگە بۆ هەموو مرۆڤایەتی، بەهەمان شێوە گرنگیشە بۆ یەکسانکردنەوەی کاریگەریەکانی گۆڕانکاریی کەشوهەوا.

زیاتر لە سێ ملیار کەس پشتیان بە بەرهەمە ئەندامیە ئاویی و کەناراویەکان بەستووە بۆ گوزەرانیان. بەڵام، ئەمڕۆ دەبینین ڕێژەی %30 ی هەموو ماسی جیهان زیاد لە پێویست دەردەهێنرێت، ئەمەش لەژێڕ ئەو ئاستەیە کە ماسیەکان زاووزێ بکەن.

زەریاکان نزیکەی %30 ئەو دوانۆکسیدی کاربۆنەی مرۆڤایەتی دروستی دەکات هەڵدەمژن، دەبینین هەر لە سەرەتای دروستبوونی شۆرشی پیشەسازییەوە ڕێژەی %26 زیادبوون لە ترشبوونی زەریاکاندا ڕووی داوە. پیسبوونی ئاوەکان کە ڕێژەیەکی هەرەزۆری لە سەرچاوە وشکاوەکیەکانەوە دێت، گەشتۆتە ئاستێکی ئاگادارکەرەوە، لە هەر کیلۆمەتر چوارگۆشەیەکی زەریادا،بە تێکڕا 13،000 پارچەی خاشاکی پلاستیکی بوونیان هەیە.

ئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام دەیەوێت بە شێوەیەکی بەردەوامیپێدراوانە ژینگەی ئاوی و کەناراویەکان بەڕێوەببات و بپارێزێت لە پیسبوون، بەهەمان شێوە خستنەڕووی کاریگەریەکانی ترشبوونی زەریاکان. باشترکردنی پارێزگاری و بەکارهێنانێکی بەردەوامیپێدەری سەرچاوە زەریاییەکان لەڕێی یاسای نێودەوڵەتیەوە بە هەمان شێوە یارمەتیدەرە لە کەمکردنەوەی هەندێك لەو بارگرانی و ئاستەنگیانەی ڕووبەڕوی زەریاکانمان بۆتەوە.

ئامانجەکان بە کردارەکی

UNDP  لە نامیبیا

پاراستنی بێنگوێلا پێکەوە

خاڵی پێكگەشتنی لمە بیابانیە گەرمەکەی نامیبیا و شەپۆلە ساردەکەی زەریای بێنگوێلا موڵگەیەکی دەوڵەمەندە بە هەمەچەشنەی ئەندامی و یەکێکە لە ناوچە هەرە چڕەکانی بونەوەری ئاویی لە جیهاندا. زیاتر

UNDP لە هیندستان

خەڵكی و دەریا: دۆزینەوەی یەکسانێتیەکی بەردەوامیپێدراو

هیندستان دووهەم گەورەترین بەرهەمهێنەری ماسیە لە جیهاندا و داواکاریەکەی بۆ ماسی 2 بۆ 3 هێندە زیاترە لەوەی زەریاکان بتوانن دابینی بکەن. بەم ڕێژەیە، وا پێشبینی دەکرێت ڕاوکردنی ماسی لە ناوچە خولگەییەکاندا بە ڕێژەی %40 کەمدەکات لە 2050 دا. زیاتر    

بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان

تۆ لێره‌یت بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان عێراق 
بڕۆ بۆ بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ جیهان

ئ

ئازەربایجان ئوزبێکستان ئوگاندا ئۆکرانیا ئیماراتى عه‌ره‌بى یه‌كگرتوو ئیندونێیسیا ئێران ئێریتریا ئێسیوپیا ئێل سالڤەدۆر ئێکوادۆر ئەرجەنتین ئەردەن ئەرمینیا ئەفغانستان ئەلبانیا ئەنگۆلا

ب

باشوورى ئەفريقيا باشوورى سودان به‌رنامه‌ى هاوكارى بۆ خه‌ڵكى فه‌له‌ستین بهوتان به‌ڕازیل بوروندی بۆتسوانا بۆركينا فاسۆ بۆسنيا وهه‌رسك بۆلیڤیا بیلا ڕوسیا بێلیز بەحرێن بەربێیدۆس بەنگلادێش بەنین

ت

تاجیکستان تایلەند ترينيداد وتوباگۆ ته‌نزانيا توركیا تورکمانستان تونس تيمۆرى ڕۆژئاوا تۆگۆ

ج

جامایکا جۆرجیا جیبوتی جەزائیر

ز

زامبیا زیمبابوێ

س

ساو تومى وبرينسيب سربیا سريى لانكە سوازیلەند سودان سوریا سورینام سيراليۆن سۆماڵ سێنیگال سەمۆوا

ش

شانشینى عەرەبستانى سعودی

ع

عێراق

ف

فلیپین

ق

قوبرس

ك

كوێت كۆستا ريكا كۆسۆڤۆ كۆمارى ئەفريقياى ناوەند كۆمارى دۆمينه‌كان كۆمارى كۆنگۆ كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات كۆماريى كۆريا ديموكرات كێيپ ڤێدى

ل

لاو لوبنان ليبيا لیبیریا لێسۆتۆ

م

مالدیڤس مالی مالیزیا مۆریتانیا مۆزەمبیک مۆنتەنەگرۆ میسر مینامار مەدەگەشکەر مەغریب مەلاوی مەنگۆلیا مەوریتیوس و سیچیل مەکسیک مەکەدۆنیا مەڵدۆڤا

ن

نامیبیا نوسینگه‌ى زەریای هێمن نیجێریا نیکەراگوا نێجر نێیپال

ه

هایتی هیند هیندوراس

ي

يێرەگوێى

پ

پاراگوای پاكستان پانما پاپوا نيو گوينا پیرو

چ

چاد چیلی چین

ڕ

ڕواندا ڕوسیای فێدرال

ڤ

ڤيێتنام ڤێنزوێیلا

ک

کازاخستان کامیروون کرواتیا کوبا کۆلومبیا کۆمۆرۆس کیرغیزستان کینیا کەمبۆدیا کەناری عاج

گ

گابۆن گامبیا گانا گواتەمالا گویانا گينيه بيساو گینیاى ئیستوائى گینێی

ی

یەمەن