ئامانجى یانزەھەمین: شار و کۆمەڵگا بەردەوامیپێدراوەکان

زیاتر لە نیوەی دانیشتوانی جیهان لە ئێستادا لە ناوچە شاریەکاندا دەژین. تا ساڵی 2050، ئەم ڕێژەیە بۆ 6.5 ملیار کەس لەدایك دەبن، کە دوو لەسەر سێی هەموو مرۆڤایەتیە. پەرەپێدانی بەردەوام ناکرێت بەدەستبێت بەبێ گۆڕانکاری بەرچاو لەو شێوازەی شارەکانمانی پێ بنیاد دەنێین و بەڕێوە دەبەین.

گەشەی خێرای شارەکان لە وڵاتە تازەگەشەکردوەکاندا پێکەوە لەگەڵ زیادبوونی کۆچی دەرەوەی شار بۆ ناو شارەکان، بۆتە هۆی تەشەنەکردنی لەپڕ لە شارە گەورەکاندا.

شارە بەردەوامیپێداروەكان مانای دروستكردنی هەلی كارە و دەرفەتی بازرگانیە، و یەكەی نیشتەجێبوونە و گونجاو لە ڕووی نرخەوە، وبنیاتنانی كۆمەڵگەكان و ئابووری خۆڕاگرە.

هەروەها وەبەرهێنان لە گواستنەوەی گشتی و دروستکردنی ناوچەی گشتیی سەوز و باشترکردنی پلاندانان و بەڕێوەبردنی شارەکان لەخۆ دەگرێت بە شێوەیەک کە گشتگیر و بەشداریپێکارانە بێت.

ڕاستیەكان و ژمارەكان

4.2 ملیار

لە 2018 دا 4.2 ملیار کەس کە دەکاتە سەدا 55 ی دانیشتوان لە شارەکاندا ژیاون و لە 2050 دا دانیشتوانی شارەکان پێشبینی دەکرێت بگاتە 6.5 ملیار.

3%

شارەکان تەنها ڕێژەی سەدا 3 ی خاکی زەوییان داگیر کردووە بەڵام بڕی سەدا 60 بۆ 80 ی وزەی بەکاربردنن و بەلای کەمەوە سەدا 70 ی دەردراوی کاربۆنی دەردەدەن.

828 ملیۆن

828 ملیۆن کەس خەملێنراوە لە ناوچە هەژار نشینەکاندا بژین و ئەم ژمارەیەش لە بەرزبونەوەدایە.

33

لە 1990 دا تەنها 10 شار هەبووە دانیشتوانەکەی 10 ملیۆن یان زیاتر بێت، لە 2014 دا ژمارەی شارە گەورەکان گەشتە 28 و پێشبینی دەکرێت بگاتە 33 لە 2018 دا. لە داهاتوودا، 9 لە 10 شاری گەورە لە وڵاتە تازە گەشەکردووەکاندا دەبێت.

90%

لە دە ساڵی داهاتوودا، سەدا 90 ی فراوانبوونی شاریی لە وڵاتانی تازە گەشەکردوودا دەبێت.

80%

ڕۆلی ئابووری لە شارەکاندا بەرچاوە. بڕی سەدا 80 ی بەرهەمی ناوخۆیی بەرهەم دێنێت.

 

  • تا ساڵی 2030، دڵنیابوون لە پێڕاگەشتنی یەکسان و سەلامەت و کەمتێچوو بۆ هەمووان بۆ نیشتەجێبوون و خزمەتگوزاری بنەرەتی و بەرزکردنەوەی ئاستی ناوچە هەژارنیشنەکان.
  • تا ساڵی 2030، دابینکردنی سیستەمی گواستنەوەی بەردەوام و گونجاو و کەمتێچوو بۆ هەمووان و باشترکردنی سەلامەتی ڕێگا و فراوانکردنی گواستنەوەی گشتی و گرنگیدان بە پێویستیەکانی خەلکانی دۆخناسک و ئافرەتان و منداڵان و کەمئەندامان و بەساڵاچوان.
  • تا ساڵی 2030، باشترکردنی بە شارکردنی گشتگیر و بەردەوام و توانست بۆ بەشداریکردن لە پلاندانان و بەڕێوەبردنی نیشتەجێکردنی یەکخراو و بەردەوام لە هەموو وڵاتاندا.
  • بەهێزکردنی هەوڵەکان بۆ پاراستن و زامنکردنی کەلەپووری سروشتی و کەلتوری جیهان.

  • تا ساڵی 2030، کەمکردنەوەی بەرچاوی ژمارەی مردوان و ژمارەی زیانلێکەوتوان و کەمکردنەوەی بەرچاوی زیانی ئابووری ڕاستەوخۆ بە بەرهەمی ناوخۆیی بەهۆی کارەساتەکانەوە وەکو کارەساتی ئاوی و جەختکردنەوە سەر پاراستنی کەسانی هەژار و دۆخناسک.
  • تا ساڵی 2030، کەمکردنەوەی کاریگەریی سەختی ژینگەیی بۆ سەر شارەکان وەکو ئاگاداربوون لە جۆرایەتی هەوا و بەڕێوەبردنی پاشەڕۆی شارەوانی و پاشەڕۆی تر.
  • تا ساڵی 2030، دابینکردنی پێڕاگەشتنی جیهانیی بە مەودای سەوزی سەلامەت و گشتگیر بۆ هەمووان بە تایبەتی بۆ ئافرەتان و منداڵان و بەساڵاچوان و کەمئەندامان.
  • پشتیوانیکردن لە ئابووری ئەرێنی و پەیوەندی کۆمەڵایەتی و ژینگەیی لەنێوان شار و دەرەوەی شار و ناوچە دوورەدەستەکان لەڕێی بەهێزکردنی پلاندانانی پەرەپێدانەکی هەرێمی و نیشتیمانی.

  • تا ساڵی 2020، زیادکردنی بەرچاوی ژمارەی شارەکان و نشینگە مرۆییەکان و لەخۆگرتن و جێبەجێکردنی ڕێسا و پلانی یەکخراو بەرەو گشتگیرکردن و کارایەتی لە سەرچاوە و کەمکردنەوەی زیان و خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکاری کەشوهەوا و توانداربوون بەرامبەر کارەسات و پەرەپێدان و جێبەجێکردن هاوتا لەگەڵ چێوەی کاری سێندای بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی کارەسات 2015-2030 و بەڕێوەبردنی مەترسیی کارەسات بە شێوەیەکی گشتگیر لەسەر هەموو ئاستەکان.
  • پشتیوانیکردنی وڵاتە کەم گەشەکردووەکان لەڕێی هاریکاریی دارایی و تەکنیکی و بنیادنانی باڵەخانەی بەردەوام و توانادار و بەکارهێنانی مەوادی ناوخۆیی.
SDG 1SDG 2SDG 3SDG 4SDG 5SDG 6SDG 7SDG 8SDG 9SDG 10SDG 11SDG 12SDG 13SDG 14SDG 15SDG 16SDG 17
ئامانجەكان بەكردار
SDG 1 SDG 2 SDG 8 SDG 11 SDG 17

Building new lives after decades of conflict

In Sri Lanka family-run businesses promote a peaceful recovery.

زیاتر ›

SDG 9 SDG 11 SDG 13

A "country of friends" greens its capital city

The COVID-19 pandemic has awakened an interest in transformational change.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 5 SDG 8 SDG 10 SDG 11 SDG 13 SDG 15 SDG 17

Fresh local food in Botswana: "We are ready to meet this demand."

Farmers adopt new techniques to weather climate change.

زیاتر ›

SDG 3 SDG 10 SDG 11 SDG 17

Mozambique city suffers from coal pollution

An open pit mine near a residential neighbourhood has adverse health consequences.

زیاتر ›

SDG 3 SDG 5 SDG 7 SDG 10 SDG 11 SDG 17

UNDP powers health clinics in Chad

Solar panels enable better care and healthier communities.

زیاتر ›

SDG 5 SDG 8 SDG 10 SDG 11 SDG 13

Recycling waste and creating opportunities for women

For a community in Jordan a new recycling centre represents more than just work.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 8 SDG 11

Chocolates for the future

A chocolate-making workshop teaches vital skills to young Bolivians.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 4 SDG 5 SDG 6 SDG 7 SDG 8 SDG 9 SDG 10 SDG 11 SDG 12 SDG 13 SDG 14 SDG 15 SDG 16 SDG 17

Mission 1.5 a game-changer

UNDP is responding to the most pressing issue we face as a species with what we hope will be the largest-ever global survey on climate change.

زیاتر ›

SDG 8 SDG 11 SDG 13 SDG 14 SDG 15

Reviving the Paraguay river

Protecting the biodiversity of the Banco San Miguel and Bahía de Asunción Ecological Reserve.

زیاتر ›

بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان

ئ

ئازەربایجان ئوزبێکستان ئوگاندا ئۆکرانیا ئیماراتى عه‌ره‌بى یه‌كگرتوو ئیندونێیسیا ئێران ئێریتریا ئێسیوپیا ئێل سالڤەدۆر ئێکوادۆر ئەرجەنتین ئەردەن ئەرمینیا ئەفغانستان ئەلبانیا ئەنگۆلا

ب

باشوورى ئەفريقيا باشوورى سودان به‌رنامه‌ى هاوكارى بۆ خه‌ڵكى فه‌له‌ستین بهوتان به‌ڕازیل بوروندی بۆتسوانا بۆركينا فاسۆ بۆسنيا وهه‌رسك بۆلیڤیا بیلا ڕوسیا بێلیز بەحرێن بەربێیدۆس بەنگلادێش بەنین

ت

تاجیکستان تایلەند ترينيداد وتوباگۆ ته‌نزانيا توركیا تورکمانستان تونس تيمۆرى ڕۆژئاوا تۆگۆ

ج

جامایکا جۆرجیا جیبوتی جەزائیر

ز

زامبیا زیمبابوێ

س

ساو تومى وبرينسيب سربیا سريى لانكە سودان سوریا سورینام سيراليۆن سۆماڵ سێنیگال سەمۆوا

ش

شانشينى ئیسواتینی شانشینى عەرەبستانى سعودی شمالي ماسەدەونيە

ع

عێراق

ف

فلیپین

ق

قوبرس

ك

كوێت كۆستا ريكا كۆسۆڤۆ كۆمارى ئەفريقياى ناوەند كۆمارى دۆمينه‌كان كۆمارى كۆنگۆ كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات كۆماريى كۆريا ديموكرات كێيپ ڤێدى

ل

لاو لوبنان ليبيا لیبیریا لێسۆتۆ

م

مالدیڤس مالی مالیزیا مۆریتانیا مۆزەمبیک مۆنتەنەگرۆ میسر مینامار مەدەگەشکەر مەغریب مەلاوی مەنگۆلیا مەوریتیوس و سیچیل مەکسیک مەڵدۆڤا

ن

نامیبیا نوسینگه‌ى زەریای هێمن نیجێریا نیکەراگوا نێجر نێیپال

ه

هایتی هیند هیندوراس

ي

يێرەگوێى

پ

پاراگوای پاكستان پانما پاپوا نيو گوينا پیرو

چ

چاد چیلی چین

ڕ

ڕواندا ڕوسیای فێدرال

ڤ

ڤيێتنام ڤێنزوێیلا

ک

کازاخستان کامیروون کرواتیا کوبا کۆلومبیا کۆمۆرۆس کیرغیزستان کینیا کەمبۆدیا کەناری عاج

گ

گابۆن گامبیا گانا گواتەمالا گویانا گينيه بيساو گینیاى ئیستوائى گینێی

ی

یەمەن