ئامانجى شانزەهەمین: ئاشتی و دادوەری و دامەزراوەی بەهێز

 

بەبێ ئاشتی و سەقامگیری و مافی مرۆڤ و حوکمڕانێتی کارا بنەما لەسەر حوکمی یاسا، ناتوانین هیوای پەرەپێدانی بەردەوام بخوازین. ئێمە لە جیهانێکدا دەژین کە بەردەوام لە دابەشبووندایە. هەندێك هەرێم ئاستێك لە ئاشتەوایی و ئاسایش و بوژانەوەیان هەیە، بەڵام زۆرینەی ئەوانیتر لەوەدەچێت کە لە سوڕێکی نەبڕاوەی ململانێ و توندوتیژیدا بژین. ئەمە بەهیچ شێوەیەک خۆی لێ لانادرێت و دەبێت بخرێتە ڕوو.

بەرزی ئاستی توندوتیژی چەکداری و نەبوونی ئاسایش کاریگەریەکی کاولکارانەی هەیە لەسەر پەرەپێدانی وڵاتان، ئەمەش بە کارکردنە سەر گەشەکردنی ئابووری و زۆرجار دەبێتە هۆی زوڵمداریەکی درێژخایەن کە بۆ چەندان نەوە بەردەوام دەبێت. توندوتیژی سێکسی و تاوان و ئیستیغلالکردن و ئەشکەنجە هەموو لەگەڵ هەبوونی ململانێ و نەبوونی حوکمی یاسادا باڵدەکێشن و ڕوودەدەن، دەبێت وڵاتان ڕێوشوێنی تایبەت بگرنە بەر بۆ پاراستنی ئەوانەی لە زۆرترین مەترسیدان.

ئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام دەیەوێت بە شێوەیەکی بەرچاو هەموو شێوازەکانی توندوتیژی کەمبکاتەوە و کاربکات لەگەڵ حکومەتەکان و کۆمەڵگاکاندا بۆ دۆزینەوەی چارەسەری هەمیشەیی بۆ ململانێ و نەبوونی ئاسایش. بەهێزکردنی حوکمی یاسا و برەودان بە مافەکانی مرۆڤ لایەنێکی سەرەکی ئەم پرۆسەیەن، بەهەمان شێوە کەمکردنەوەی تەوژمی چەکی بێ مۆڵەت و بەهێزکردنی بەشداریکردنی وڵاتە تازەگەشەکردوەکان لە دامەزراوەکانی حوکمڕانێتیکردنی جیهانیدا.

 

ڕاستیەكان و ژمارەكان

68.5 ملیۆن

لە کۆتایی 2017 دا 68.5 ملیۆن کەس بە زۆرەملێ ئاوارەبوون لە دەرەنجامی چەوساندنەوە و ململانێ و توندوتیژی یان پێشێلکاریەکانی مافی مرۆڤ

10 ملیۆن

بەلای کەمەوە 10 ملیۆن کەسی بێ وڵات هەن کە لە هاولاتیبوون و مافە پەیوەندیدارەکانی بێ بەشن.

1.26 تریلیۆن دۆلاری ئەمریکی

گەندەلی و بەرتیل و دزی و خۆلادان لە باج بۆتە زیان بە بڕی 1.26 تریلیۆن دۆلاری ئەمریکی ساڵانە بۆ وڵاتانی تازە گەشەکردوو

49

49 وڵات یاسای پاراستنی ئافرەتان لە توندوتیژی خێزانی نیە.

46

لە 46 ولاتدا ئافرەتان ئێستا زیاتر لە سەدا 30 ی کورسیەکانی بەلای کەمەوە یەك ژووری پەرلەمانی نیشتیمانییان هەیە.

1 ملیار

1 ملیار کەس بە نایاسایی 'نادیارن'، چونکە ناتوانن بیسەلمێنن کێن. ئەمە نزیکەی 625 ملیۆن منداڵی خوار تەمەنی 14 ساڵان دەگرێتەوە کە لەدایکبوونیان تۆمار نەکراوە.

  • کەمکردنەوەی بەرچاوی هەموو جۆرەکانی توندوتیژی و مردن لە هەموو شوێنێك

 

  • کۆتایی هێنان بە مامەڵی خراپ و بەکارهێنان و بازرگانیکردن و هەموو جۆرەکانی توندوتیژی لەدژی منداڵان و ئەشکەنجەدانیان

 

  • برەودان بە سەروەری یاسا لەسەر ئاستی نیشتیمانی و نێودەوڵەتی و دڵنیابوون لە پێڕاگەشتنی یەکسان بە دادوەری بۆ هەموان.

 

  • تا ساڵی 2030 کەمکردنەوەی بەرچاوی دارایی چەك و بەهێزکردنی چاکبونەوە و گەڕانەوەی موڵكە دزراوەکان و جەنگان لە دژی تاوانی ڕێکخراو.

  • کەمکردنەوەی بەرچاوی گەندەلی و بەرتیلدان بە هەموو جۆرەکانینەوە.
  • پەرەپێدان بە دامەزراوەی کاریگەر و بەرپرس و ڕوون لەسەر هەموو ئاستەکان
  • دڵنیابوون لە بڕیاردانی خێرا و گشتگیر و بەشداریکار و نوێنەر لەسەر هەموو ئاستەکان
  • فراوانکردن و بەهێزکردنی بەشداریکردنی ولاتانی تازە گەشەکردوو لە دامەزراوەکانی حوکمڕانی جیهاندا
  • تا ساڵی 2030 دابینکردنی شوناسی یاسایی بۆ هەمووان بە تۆماری لەدایکبونیشەوە
  • دڵنیابوون لە پێڕاگەشتنی خەلک بە زانیاری و پاراستنی ئازادیە بنەڕەتیەکان هاوتا لەگەڵ یاسادانانی نیشتیمانی و ڕێکەوتنە نێودەوڵەتیەکان

  • بەهێزکردنی دامەزراوە نیشتیمانیە پەیوەندیدارەکان لەڕێی هاریکاریی نێودەوڵەتیەوە بۆ بنیادنانی توانست لەسەر هەموو ئاستەکان بە تایبەتی لە وڵاتانی تازە گەشەکردودا بۆ ڕێگرتن لە توندوتیژی و جەنگان لە دژی تیرۆر و تاوان.
  • برەودان و سەپاندنی یاسا و ڕێسای ناجیاکاری بۆ پەرەپێدانی بەردەوامیپێدراو.
SDG 1SDG 2SDG 3SDG 4SDG 5SDG 6SDG 7SDG 8SDG 9SDG 10SDG 11SDG 12SDG 13SDG 14SDG 15SDG 16SDG 17
ئامانجەكان بەكردار
SDG 3 SDG 10 SDG 16 SDG 17

Improving life on the inside in Benin

Ensuring inmates have useful occupations and quality healthcare.

زیاتر ›

SDG 3 SDG 16 SDG 17

Recover better - stand up for human rights

COVID-19 has had a disproportionate impact on the the poorest and most marginalized, affecting almost every aspect of their lives.

زیاتر ›

SDG 8 SDG 9 SDG 12 SDG 16

Digital sprints; new and faster ways of creating ideas

The world is changing fast and UNDP must adapt and change with it.

زیاتر ›

SDG 5 SDG 8 SDG 10 SDG 16 SDG 17

Providing hope and support for Yemeni women as conflict drags on

Women become equal partners in addressing urgent needs in their communities.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 4 SDG 5 SDG 6 SDG 7 SDG 8 SDG 9 SDG 10 SDG 11 SDG 12 SDG 13 SDG 14 SDG 15 SDG 16 SDG 17

Mission 1.5 a game-changer

UNDP is responding to the most pressing issue we face as a species with what we hope will be the largest-ever global survey on climate change.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 4 SDG 5 SDG 6 SDG 7 SDG 8 SDG 9 SDG 10 SDG 11 SDG 12 SDG 13 SDG 14 SDG 15 SDG 16 SDG 17

No development without safety for all

How the SDGs address violence against women.

زیاتر ›

SDG 4 SDG 10 SDG 16

Gathering "all of Iraq" to understand peace

Iraqi students design activities for people from various backgrounds to exchange ideas about peace.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 4 SDG 5 SDG 6 SDG 7 SDG 8 SDG 9 SDG 10 SDG 11 SDG 12 SDG 13 SDG 14 SDG 15 SDG 16 SDG 17

Global Goals Week

This year’s Global Goals Week is the biggest one yet, with more than 80 partners and dozens of events uniting people from all walks of life around a…

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 6 SDG 7 SDG 8 SDG 13 SDG 14 SDG 15 SDG 16

Sahel, a region of opportunities

Harnessing potential, talent, and energy.

زیاتر ›

بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان

ئ

ئازەربایجان ئوزبێکستان ئوگاندا ئۆکرانیا ئیماراتى عه‌ره‌بى یه‌كگرتوو ئیندونێیسیا ئێران ئێریتریا ئێسیوپیا ئێل سالڤەدۆر ئێکوادۆر ئەرجەنتین ئەردەن ئەرمینیا ئەفغانستان ئەلبانیا ئەنگۆلا

ب

باشوورى ئەفريقيا باشوورى سودان به‌رنامه‌ى هاوكارى بۆ خه‌ڵكى فه‌له‌ستین بهوتان به‌ڕازیل بوروندی بۆتسوانا بۆركينا فاسۆ بۆسنيا وهه‌رسك بۆلیڤیا بیلا ڕوسیا بێلیز بەحرێن بەربێیدۆس بەنگلادێش بەنین

ت

تاجیکستان تایلەند ترينيداد وتوباگۆ ته‌نزانيا توركیا تورکمانستان تونس تيمۆرى ڕۆژئاوا تۆگۆ

ج

جامایکا جۆرجیا جیبوتی جەزائیر

ز

زامبیا زیمبابوێ

س

ساو تومى وبرينسيب سربیا سريى لانكە سودان سوریا سورینام سيراليۆن سۆماڵ سێنیگال سەمۆوا

ش

شانشينى ئیسواتینی شانشینى عەرەبستانى سعودی شمالي ماسەدەونيە

ع

عێراق

ف

فلیپین

ق

قوبرس

ك

كوێت كۆستا ريكا كۆسۆڤۆ كۆمارى ئەفريقياى ناوەند كۆمارى دۆمينه‌كان كۆمارى كۆنگۆ كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات كۆماريى كۆريا ديموكرات كێيپ ڤێدى

ل

لاو لوبنان ليبيا لیبیریا لێسۆتۆ

م

مالدیڤس مالی مالیزیا مۆریتانیا مۆزەمبیک مۆنتەنەگرۆ میسر مینامار مەدەگەشکەر مەغریب مەلاوی مەنگۆلیا مەوریتیوس و سیچیل مەکسیک مەڵدۆڤا

ن

نامیبیا نوسینگه‌ى زەریای هێمن نیجێریا نیکەراگوا نێجر نێیپال

ه

هایتی هیند هیندوراس

ي

يێرەگوێى

پ

پاراگوای پاكستان پانما پاپوا نيو گوينا پیرو

چ

چاد چیلی چین

ڕ

ڕواندا ڕوسیای فێدرال

ڤ

ڤيێتنام ڤێنزوێیلا

ک

کازاخستان کامیروون کرواتیا کوبا کۆلومبیا کۆمۆرۆس کیرغیزستان کینیا کەمبۆدیا کەناری عاج

گ

گابۆن گامبیا گانا گواتەمالا گویانا گينيه بيساو گینیاى ئیستوائى گینێی

ی

یەمەن