ئامانجى دووەم: نەهێشتنی برسێتی

گەشەکردنی خێرای ئابووری و زیادبوونی بەرهەمهێنانی کشتوکاڵی لە ماوەی بیست ساڵی ڕابردووەوە، بۆتە هۆی دابەزینی ژمارەی خەڵکانی برسی بە ڕێژەی نزیکەی نیوە. زۆربەی وڵاتە تازە گەشەکردووکان کە دەیانناڵاند بەهۆی قاتوقڕی و برسێتیەوە، لە ئێستادا دەتوانن پێداویستیە خۆراکیەکانی خەڵکە دۆخناسکەکانیان پڕ بکەنەوە. ناوەند و خۆرهەڵاتی ئاسیا و ئەمریکای لاتین و دورگەی کاریبی هەموو بەرەوپێشبوونی گەورەیان ئەنجامداوە لە ڕیشەکێشکردنی برسێتی سەختدا.

بەداخەوە، برسێتی سەخت و بەدخۆراکی هێشتا بەربەستێکی گەورەن لە پەرەپێدانی زۆرینەی وڵاتەکاندا. بە خەمڵاندن ڕێژەی 821 ملیۆن کەس لە ساڵی 2017 دا بە شێوەیەکی درێژخایەن بەدخۆراکن، ئەمەش زۆرجار بەهۆی دەرەنجامی ڕاستەوخۆی خراپبوونی ژینگەیی و وشکەساڵی و لەدەستدانی هەمەچەشنێتی ئەندامی. زیاتر لە 90 ملیۆن منداڵ خوار تەمەنی پێنج ساڵی بە شێوەیەکی مەترسیدار کەمکێشن.وادیار بەد خۆراكی و نەبوونی ئاسایشی خۆراك بەشێوەكی سەخت بەرەو زیاد بوونە، نزیكەی هەموو ناوچەكانی ئەفریقا، وهەروەها لە ئەمریكایی باشوودا.

ئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام، ئامانجی بنەبڕکردنی هەموو جۆرەکانی برسێتی و بەدخۆراکیە تا ساڵی 2030، وە دڵنیابوون لەوەی هەمووان، بە تایبەتی منداڵان، دەتوانن ڕابگەن بە خۆراکی تەواو و بەسوود بە درێژایی ساڵ. ئەمە برەودان بە کارە کشتوکاڵیە بەردەوامەکان دەگرێتەوە، کە بریتین لە: پشتیوانیکردنی جوتیارانی کێڵگە بچووک و ڕێگەدان بە پێڕاگەشتنی یەکسان بە زەوی و تەکنۆلۆجیا و بازاڕەکان. ئەم کارە بەهەمان شێوە پێویستی بە هەماهەنگیی نێودەوڵەتیش هەیە بۆ دڵنیابوون لە وەبەرهێنان لە ژێرخان و تەکنۆلۆجیادا بۆ باشترکردنی بەرهەمهێنانی کشتوکاڵی.

,

گەشەکردنی خێرای ئابووری و زیادبوونی بەرهەمهێنانی کشتوکاڵی لە ماوەی بیست ساڵی ڕابردووەوە، بۆتە هۆی دابەزینی ژمارەی خەڵکانی برسی بە ڕێژەی نزیکەی نیوە. زۆربەی وڵاتە تازە گەشەکردووکان کە دەیانناڵاند بەهۆی قاتوقڕی و برسێتیەوە، لە ئێستادا دەتوانن پێداویستیە خۆراکیەکانی خەڵکە دۆخناسکەکانیان پڕ بکەنەوە. ناوەند و خۆرهەڵاتی ئاسیا و ئەمریکای لاتین و دورگەی کاریبی هەموو بەرەوپێشبوونی گەورەیان ئەنجامداوە لە ڕیشەکێشکردنی برسێتی سەختدا.

بەداخەوە، برسێتی سەخت و بەدخۆراکی هێشتا بەربەستێکی گەورەن لە پەرەپێدانی زۆرینەی وڵاتەکاندا. بە خەمڵاندن ڕێژەی 821 ملیۆن کەس لە ساڵی 2017 دا بە شێوەیەکی درێژخایەن بەدخۆراکن، ئەمەش زۆرجار بەهۆی دەرەنجامی ڕاستەوخۆی خراپبوونی ژینگەیی و وشکەساڵی و لەدەستدانی هەمەچەشنێتی ئەندامی. زیاتر لە 90 ملیۆن منداڵ خوار تەمەنی پێنج ساڵی بە شێوەیەکی مەترسیدار کەمکێشن.وادیار بەد خۆراكی و نەبوونی ئاسایشی خۆراك بەشێوەكی سەخت بەرەو زیاد بوونە، نزیكەی هەموو ناوچەكانی ئەفریقا، وهەروەها لە ئەمریكایی باشوودا.

ئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام، ئامانجی بنەبڕکردنی هەموو جۆرەکانی برسێتی و بەدخۆراکیە تا ساڵی 2030، وە دڵنیابوون لەوەی هەمووان، بە تایبەتی منداڵان، دەتوانن ڕابگەن بە خۆراکی تەواو و بەسوود بە درێژایی ساڵ. ئەمە برەودان بە کارە کشتوکاڵیە بەردەوامەکان دەگرێتەوە، کە بریتین لە: پشتیوانیکردنی جوتیارانی کێڵگە بچووک و ڕێگەدان بە پێڕاگەشتنی یەکسان بە زەوی و تەکنۆلۆجیا و بازاڕەکان. ئەم کارە بەهەمان شێوە پێویستی بە هەماهەنگیی نێودەوڵەتیش هەیە بۆ دڵنیابوون لە وەبەرهێنان لە ژێرخان و تەکنۆلۆجیادا بۆ باشترکردنی بەرهەمهێنانی کشتوکاڵی.

ڕاستیەكان و ژمارەكان

821 ملیۆن

ژمارەی ئەو کەسانەی بەدخۆراکن گەیشتۆتە 821 ملیۆن لە ساڵی 2017.

63%

لە ساڵی 2017 دا بەنزیكەی دوو لەسەر سێی، 63 لەسەدای ڕێژەی برسێتیی جیهان لە ئاسیادا بووە.

22%

لە ساڵی 2017 دا، بەرێژەی 22 لەسەدا، دەکاتە نزیکەی 151 ملیۆن منداڵی خوار تەمەن 5 ساڵان کە خراونەتە مەترسیەوە.

1 لە 8

زیاتر لە 1 کەس لە کۆی 8 کەسی پێگەشتوودا قەڵەون.

1 لە 3

1 ئافرەت لە کۆی 3 ئافرەت کە لەتەمەنی زاووزێدان نەخۆشیی کەمخوێنییان هەیە.

26%

26 لەسەداى ڕێژەی کرێکاران لە بوارى کشتوکاڵدا کاردەکەن.

  • تا ساڵی 2030، کۆتایی هێنان بە برسێتی و دڵنیابوون لەوەی هەموو کەسێك پێڕاگەشتنی هەبێت بە خۆراکی پڕ سود و پێویستەوە هەموو کاتێك بەتایبەتی هەژاران و دۆخناسکان بە منداڵانی ساواشەوە.

 

  • تا ساڵی 2030، کۆتایی هێنان بە هەموو جۆرەکانی بەدخۆراکی و تا ساڵی 2025 بەدەستهێنانی ئەو ئامانجانەی ڕێکەوتنکراوە لەسەریان بە شێوەی نێودەوڵەتی لەسەر خستنە مەترسیی منداڵانی خوار تەمەن 5 ساڵان و خستنەڕووی پێویستیە خۆراکیەکانی کچانی هەرزەکار و ئافرەتانی دووگیان و ئافرەتانی شیردەر و کەسانی بەتەمەن.

  • تا ساڵی 2030، دووهێندە کردنی بەرهەمدارێتیی کشتوکاڵی و داهاتی بەرهەمهێنەرانی بچوکی خۆراک، بە تایبەتی ئافرەتان و خەلکانی ڕەسەنی شوێنەکان و خێزانە جوتیاریەکان و خاوەن کێڵگەکان و ماسی گران بە پێڕاگەشتنی یەکسان بە زەوی و سەرچاوە بەرهەمدارەکانی تر و زانیاری و خزمەتگوزاریی دارایی و بازاڕ و دەرفەتەکان بۆ زیادکردنی بەها و خستنەسەرکاری جگە کێڵگەیی.

 

  • تا ساڵی 2030، دڵنیابوون لە سیستەمەکانی بەرهەمهێنانی خۆراکی بەردەوام و جێبەجێکردنی کاری کشتوکاڵیی توانادار کە دەبێتە هۆی زیادکردنی بەرهەمدارێتی و بەرهەم کە یارمەتیدەر دەبێت لە هێشتنەوەی سیستەمەکانی بەهێزکردنی توانستی لەخۆگرتن و هەڵکردن لەبەرامبەر گۆڕانکاری کەشوهەوا و کەشی سەخت و وشکەساڵی و لافاو و کارەساتەکانی تر و هەروەها بەردەوام باشترکردنی زەوی و جۆرایەتی خاك.

  • تا ساڵی 2020، بەردەوامیدان بە هەمەچەشنێتیی بۆماوەیی تۆوەکان و ڕووەکە چێنراو و کێڵراوەکان و ئاژەڵە ماڵیکراوەکان و ئاژەڵە کێویەکان لەڕێی بانکی تۆو و ڕووەکی هەمەچەنشنی بەڕێوەبردراو بە شێوەیەکی گونجاو لەسەر ئاستی نیشتیمانی و هەرێمی و نێودەوڵەتی و برەودان بە پێڕاگەشتن بە سوودە یەکسان و گونجاوە بەشداریپێکراوەکان کە دروست دەبن لە بەکارهێنانی سەرچاوە بۆماوەییەکان و زانیاریە نەریتیە پەیوەندیدارەکان بەو شێوەیەی ڕێکەوتنی نێودەوڵەتیی کراوە لەسەریان.

  • زیادکردنی وەبەرهێنان لەڕێی هەماهەنگیی باشترکراوی نێودەوڵەتی لە ژێرخانی دەرەوەی شارەکان و لێکۆڵینەوەی کشتوکاڵی و خزمەتگوزاریە درێژکراوەکان و پەرەپێدانی تەکنۆلۆژیا و بانکی بۆماوەیی ماڵات و ڕووەك بەمەبەستی باشترکردنی توانستی بەرهەمدارێتیی کشتوکاڵی لە وڵاتە تازە گەشەکردووەکاندا بە تایبەتی لەو وڵاتانەی کەمترین گەشەکردنی تێدا ڕووداوە.

 

  • ڕاستکردنەوە و ڕێگرتن لە سنوردارکردنی بازرگانی و تێكدان لە بازاڕی کشتوکاڵی جیهانیدا لەڕێی لەناوبردنی هاوتەریبی هەموو جۆرەکانی هەناردەکردن و هەموو ڕێکاریەکانی هەناردەکردن بەپێی یاسای خولی پەرەپێدانی دۆحە.

 

 

  • لەخۆگرتنی ڕێکاریەکان بۆ دڵنیابوون بازاڕەکانی کاڵای خۆراکی کە بەگونجاویی کاردەکەن لەگەڵ لقەکانیان و ئاسانکردنی پێڕاگەشتنی کات گونجاو بە زانیاریی بازاڕ و عەمبارەکانی خۆراك بەمەبەستی یارمەتیدان لە سنوردارکردنی شلۆقیی سەختی نرخی خۆراک.
SDG 1SDG 2SDG 3SDG 4SDG 5SDG 6SDG 7SDG 8SDG 9SDG 10SDG 11SDG 12SDG 13SDG 14SDG 15SDG 16SDG 17
ئامانجەكان بەكردار
SDG 1 SDG 2 SDG 7 SDG 8

A Yemeni woman improves lives and changes minds

One entrepreneur improving wealth and wellbeing in her community.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 5 SDG 10 SDG 15 SDG 17

Goats bring stability and income to female farmers in Zambia

New opportunities open up for previously struggling households.

زیاتر ›

SDG 2 SDG 10 SDG 15 SDG 17

Floods, locusts and COVID-19

Somalia faces a triple threat which threatens recent progress.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 8 SDG 11 SDG 17

Building new lives after decades of conflict

In Sri Lanka family-run businesses promote a peaceful recovery.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 5 SDG 8 SDG 10 SDG 11 SDG 13 SDG 15 SDG 17

Fresh local food in Botswana: "We are ready to meet this demand."

Farmers adopt new techniques to weather climate change.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 8 SDG 13 SDG 15 SDG 17

Giving vulnerable Bangladeshis the resources to cope with climate change

A densely populated, low-lying country dominated by floodplains, the country is exceptionally vulnerable to extreme weather.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 8 SDG 10 SDG 13 SDG 15 SDG 17

"It's my bank for my children's future."

Restoring small farms and forests in Samoa.

زیاتر ›

SDG 2 SDG 3 SDG 10 SDG 13 SDG 15 SDG 17

Transforming food and agriculture

Creating food security while fighting climate change.

زیاتر ›

SDG 1 SDG 2 SDG 3 SDG 4 SDG 5 SDG 6 SDG 7 SDG 8 SDG 9 SDG 10 SDG 11 SDG 12 SDG 13 SDG 14 SDG 15 SDG 16 SDG 17

Mission 1.5 a game-changer

UNDP is responding to the most pressing issue we face as a species with what we hope will be the largest-ever global survey on climate change.

زیاتر ›

بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان

ئ

ئازەربایجان ئوزبێکستان ئوگاندا ئۆکرانیا ئیماراتى عه‌ره‌بى یه‌كگرتوو ئیندونێیسیا ئێران ئێریتریا ئێسیوپیا ئێل سالڤەدۆر ئێکوادۆر ئەرجەنتین ئەردەن ئەرمینیا ئەفغانستان ئەلبانیا ئەنگۆلا

ب

باشوورى ئەفريقيا باشوورى سودان به‌رنامه‌ى هاوكارى بۆ خه‌ڵكى فه‌له‌ستین بهوتان به‌ڕازیل بوروندی بۆتسوانا بۆركينا فاسۆ بۆسنيا وهه‌رسك بۆلیڤیا بیلا ڕوسیا بێلیز بەحرێن بەربێیدۆس بەنگلادێش بەنین

ت

تاجیکستان تایلەند ترينيداد وتوباگۆ ته‌نزانيا توركیا تورکمانستان تونس تيمۆرى ڕۆژئاوا تۆگۆ

ج

جامایکا جۆرجیا جیبوتی جەزائیر

ز

زامبیا زیمبابوێ

س

ساو تومى وبرينسيب سربیا سريى لانكە سودان سوریا سورینام سيراليۆن سۆماڵ سێنیگال سەمۆوا

ش

شانشينى ئیسواتینی شانشینى عەرەبستانى سعودی شمالي ماسەدەونيە

ع

عێراق

ف

فلیپین

ق

قوبرس

ك

كوێت كۆستا ريكا كۆسۆڤۆ كۆمارى ئەفريقياى ناوەند كۆمارى دۆمينه‌كان كۆمارى كۆنگۆ كۆمارى كۆنگۆى ديموكرات كۆماريى كۆريا ديموكرات كێيپ ڤێدى

ل

لاو لوبنان ليبيا لیبیریا لێسۆتۆ

م

مالدیڤس مالی مالیزیا مۆریتانیا مۆزەمبیک مۆنتەنەگرۆ میسر مینامار مەدەگەشکەر مەغریب مەلاوی مەنگۆلیا مەوریتیوس و سیچیل مەکسیک مەڵدۆڤا

ن

نامیبیا نوسینگه‌ى زەریای هێمن نیجێریا نیکەراگوا نێجر نێیپال

ه

هایتی هیند هیندوراس

ي

يێرەگوێى

پ

پاراگوای پاكستان پانما پاپوا نيو گوينا پیرو

چ

چاد چیلی چین

ڕ

ڕواندا ڕوسیای فێدرال

ڤ

ڤيێتنام ڤێنزوێیلا

ک

کازاخستان کامیروون کرواتیا کوبا کۆلومبیا کۆمۆرۆس کیرغیزستان کینیا کەمبۆدیا کەناری عاج

گ

گابۆن گامبیا گانا گواتەمالا گویانا گينيه بيساو گینیاى ئیستوائى گینێی

ی

یەمەن